Македонија е една од најважните жешки точки на биодиверзитет во Европа и затоа се векови привлекува истражувачи од целиот свет.

Одржливиот развој и умерената употреба на природните ресурси се само неколку начини со кои може да ја заштитиме животната средина.

Сушата и недостатокот на вода се едни од најголемите проблеми со кои ќе се соочуват земјите од јужна Европа и Балканот.

Во првиот месец од есента ги прашавме граѓаните како се информираат за еколошките прашања и проблеми. Најголемиот дел од граѓаните (85%)за еколошките теми се информираат преку електронските медиуми, додека 8.3% преку формалното образование. Само 2% одговориле дека за оваа тема се информираат преку традиционалните медиуми.

Есен е едно од четирите годинишни времиња, кое трае помеѓу летото и зимата. Се одликува со постепено намалување на просечните дневни и ноќни темпетури на атмосферата. 

Автори: Веи Хуанг (Wei Huang) и Лидија Моравска (Lidia Morawska)
Преземено од: https://www.nature.com/articles/d41586-019-02938-1

Автор: Ема Марис (Emma Marris)
Преземено од: https://www.nature.com/articles/d41586-019-02696-0

Автор: Џојс Чепкемои (Joyce Chepkemoi)
Преземено од: https://www.worldatlas.com/articles/what-is-a-biodiversity-hotspot.html

Состојбата со загадување предизвикана од бучава предизвикана од патниот сообраќај е сериозна во урбаните места, и потребно е да се изберат и предложат мерки кои ќе помогнат за справување, намалување и редукција на бучавата.

Преку присуството на некои водни инсекти може да се одреди квалитетот на водата во изворите, реките и езерата.

Според Уставот на Р. Македонија: „секој има право на здрава животна средина ... и е должен да ја унапредува и штити животната средина и природата“.

Бјорг Ломборт за Project Syndicate

Во денешно време соочени сме со потребата од тоа да најдеме решение за климатските промени, но истовремено е потребно да водиме сметка лекот да не направи повеќе штета од самата болест. Напуштањето на фосилните горива што е можно поскоро, како што бараат повеќето активисти за животна средина, ќе го забави растот кој успеал да извлече од сиромаштија милијарди луѓе.

Џеф Дурнам, Walking and hiking Magazine

Поголем број од луѓето кои се љубители на рекреативни прошетки низ шуми и низ други предели неопходно е да имаат свест за животната средина на еден или друг начин. Притоа, многумина од нив не се свесни дека токму нивните активности кои ги прават во области кои се кревки од еколошки аспект се активности кои можат да ја уништат истата таа животна средина која тие толку многу ја сакаат и која сакаат да ја заштитат. Во голем број на случаи не станува збор за влијанија на секој од овие луѓе поединечно, туку секој од нив поединечно доведува до збирно влијание – влијанието се умножува по стотици па дури и илјадници луѓе кои ја прават истата работа и кои заеднички е можно да придонесуваат кон нанесување штети врз животната средина. Тука ќе посочиме некои од негативните влијание врз животната средина предизвикани од луѓето кои се бават со рекреативни прошетки и на некои начини на кои ние можеме да помогнеме истите да се намалат.

Јулиа Перез, Organisation Mondiale pour la Protection de l’Environnement

Неконтролираните шумски пожари уништуваат сè што ќе им се најде на патот. Тие можат да се прошират на километарски површини и да преминат преку реки и патишта. Секоја година, на пример, се случуваат помеѓу 60.000 до 80.000 шумски пожари кои уништуваат помеѓу 3 и 10 милиони хектари. Иако шумските пожари директно влијаат на животната средина, зависно од нивната големина и зачестеност, причините за нив се исто така разнолики.

Македонија од оваа година започнува со изработката на првата Црвена листа на загрозени видови.

Екстремни суши, поплави и појава на инвазивни тропски видови на инсекти се само дел од последиците на глобалното затоплување.

Во Македонија постојат само 3 национални парка: Галичица, Маврово и Пелистер. Шар Планина е подрачје што е најблиску да стане четвртиот национален парк.

Национални паркови на Турција

Националните паркови претставуваат големи површини на јавно земјиште кои се наменети за домородните растенија, животни и за местата во кои тие живеат. Овие паркови ги заштитуваат местата кои се карактеризираат со природни убавини и тие се дом на голем број ендемски видови. Тие исто така ги заштитуваат и местата кои се важни за домородното население и местата кои покажуваат како живееле луѓето во минатото.

Daisy Dunne, CarbonBrief, 2018 

Според последното направено истражување, во периодот 2009-2013 година туризмот на светско ниво учествувал со 8% во емисиите на стакленички гасови, со што овој сектор е поголем загадувач од градежната индустрија.

Damian Carrington, The Guardian. 2019

Рекордно топлиот бран кој ја погоди Франција и други држави во Европа во месец јуни 2019 година е најмалку пет пати (а веројатно сто пати) предизвикан токму од климатските промени, покажуваат пресметките на научниците.

Nature 564, 30-32 (2018)

Има три трендови кои со својата меѓусебна комбинација ќе го забрзаат тој процес, предупредуваат Јангјанг Шу (Yangyang Xu), Веерабадран Раманатан (Veerabhadran Ramanathan) и Дејвид Виктор (David G. Victor).

автор: Лаура Паркер (Laura Parker)

Поголем дел од планетата Земја ‘плива’ во отпадна пластика која е штетна за животните а веројатно и за човековото здравје. Можеме ли да ја исчистиме?

автор: Милтон Кацмејер (Milton Kazmeyer)

Палеонтологија е наука која, анализирајќи ги фосилите, го проучува праисторискиот жив свет. Проучувајќи ги зачуваните остатоци од животни и растенија кои живееле пред милиони години, научниците можат да добијат корисни информации за потеклото и еволуцијата на животот на Земјата.

Според Агенцијата за енергетика, хидроенергијата е најексплатиран алтернативен извор на енергија кај нас.

Сите загрозени видови на организми се наоѓаат на Црвената листа на загрозени видови  на Меѓународниот сојуз за заштита на природата.

Во Македонија може да се сретнат преку 10 000 видови на инсекти од кои пеперутките и тркачите се со најголем број на ендемити.

Политичките партии кои во изминативе децении наизменично ја држат  власта во Македонија треба да одговаарат за неспроведување на стратегиите и акциските планови од областа на заштитата на животната средина, за попусто потрошени пари на странски донатори кои редовно ги покриваат трошоците за изработка на овие научни документи и за непочитување на законските обврски за заштита на природата. Доколку работеа на спроведување на зацртаните цели во овие стратегии досега нашата земја требаше да има многу повеќе национални паркови, воспоставен мониторинг и заштита на загрозени видови животни и растенија, голем број заштитени геолошки локалитети, почисти реки, воспоставени механизми за намалување на загадувањето...

Biodiversity A-Z, UNEP

Значајни подрачја за птици се места кои се глобално важни за зачувување на видови птици. Станува збор за места кои се неопходни за преживување на популациите на повеќето видови птици на Земјата. ИБА мрежата исто така содржи голем и репрезентативен дел и од останатиот биодиверзитет. ИБА подрачјата се дел од клучните подрачја за биодиверзитет (KBAs).

Европска агенција за заштита на природата, 2018.

Езерата најчесто се водни тела кои содржат постојана слатка вода, иако тие исто така можат да бидат и малку солени. Имаат физички карактеристики на езерски басен, како што е површина на езерото и длабочина на водата, како и физички карактеристики на сливно подрачје, како што се големина и топографија.

Biodiversity A-Z, UNEP

Значајно подрачје за растенија (ЗПП) е природно или полувештачко место кое се карактеризира со исклучително ботаничко богатство и/ или поддржува многу голем број на ретки, под закана и/ или ендемски видови растенија и/ или вегетација со голема ботаничка вредност. Кога се зборува за овие значајни подрачја, зборот „растенија“ се однесува на алги, фунги, лишаи, растенија како што се гулабови очи, маховини и диви васкуларни растенија. Значајните подрачја за растенија се воспоставени во 1995 година на првата Planta Europa конференција одржана во Иер (Hyères), Франција. Таа се надоврзува на проектот на WWF и IUCN за центри за диверзитет на растенијата од 1994 година кој идентификуваше големи подрачја од ботаничко значење. Програмата за значајни подрачја за растенија е пристап кој се базира на конкретни локации, кој има за цел зачувување на растенијата на национално ниво и формира под-сет од клучни подрачја за биодиверзитетот (Key Biodiversity Areas – KBAs) низ целиот свет. Во моментов, проекти за значајни подрачја за растенија се имплементираат во повеќе од 70 држави (состојба во 2014 година) за да се постигне Целта 5 од Глобалната стратегија за зачувување на растенијата предвидена со Конвенцијата за биолошка разновидност утврдена од државите во 2010 година. Целта 5 се стреми кон тоа да обезбеди заштита на 75% од најважните подрачја за диверзитет на растенијата во светски рамки, до 2020 година, и сето тоа во рамките на еден ефективен менаџмент.

Прогласување на Шар Планина за национален парк е приоритет според Стратегијата за заштита на биодиверзитетот уште од 2004 година. Иако иницијативата постои многу одамна – речиси 30 години, стручната јавност и еколозите обвинуваат дека малку се прави да се зачуваат природните вредности на планината. Минатиот месец ги прашавме граѓаните дали Шар Планина треба да се прогласи за национален парк, а дури 98%  се согласуваат со оваа идеја што е слично со ставот на локалното население според истражувањето на Македонското еколошко друштво. 

Во Македонија се наоѓаат едни од најзагрозените екосистеми во природата како блата, мочуришта, влажни ливади и тресетишта.

Охридското Езеро е еден од екосистемите со најголем број на реликтни видови на Балканот.

Според Обединетите Нации, до 2050 години се очекува 60% од вкупното население на планетата да живее во урбани градски средини.

Паметните телефони во последната деценија станаа неразделив дел од животот на модерниот човек. Тие ги заменија големите компјутери, како и многу аналогни методи на работа, комуникација, дизајн и фотографирање. Паметните телефони се постојан партнер во секојдневието, овозможувајќи ни преку нив да завршиме различни задачи.

ScienceView.com

Во Европа во тек се студии кои истражуваат до кој степен пештерите се користат за чување работи од страна на домаќинствата, за снабдување со вода и за разладување. Една голема пештера во југозападниот дел од државата Вирџинија, на пример, се користи како природен тунел од страна на Јужните Железници во Соединетите Држави.

National Geographic,2018

Ветувањата за работни места и просперитет се некои од факторите поради кои луѓето се селат во градовите. Половина од светското население веќе живее во градовите а две третини од луѓето во светот се очекува да живеат во урбаните подрачја до 2050 година. Сепак, во градовите забележуваме присуство на два најгорливи проблеми со кои соочува населението во градовите во денешно време: сиромаштијата и деградацијата на животната средина.

Европска агенција за заштита на природата, 2018 г.

Квалитетот на водата во реките во цела Европа значително се има подобрено благодарение на серија од ЕУ директиви за животна средина кои беа донесени во периодот од 1970-тите години досега.

Поимот флора потекнува од името на римската божица Флора, заштитничка на цветовите и божица на пролетта.

Поимот фауна потекнува од името на римската божица Фауна, заштитничка на Земјата и плодноста.

Анксиомата ,,Човекот и природата" која често се употребува и научно и фактички е погрешна. Човекот и човечката цивилизација се нераздвоив дел од природата.

Дејмиен Карингтон, уредник за животна средина – The Guardinan

Пестиците и антибиотиците ги загадуваат водотеците низ цела Европа, е заклучокот содржан во една студија. Научниците велат дека ваквото загадување е опасно за живиот свет и можно е да го зголеми развојот на микроби кои се отпорни на лекови.

Росмонд Хат, Светски економски форум

Простирајќи се од Арктикот до Црното Море, Железната завеса го одвојуваше комунистичкиот исток од капиталистичкиот запад во период од речиси 45 години.

RESOURCE LIBRARY, NATIONAL GEOGRAPHICS

По дефиниција, инвазивните видови се организми кои не се домородни на одредено подрачје и кои предизвикуваат голема економска и еколошка штета во новото подрачје.

Заштитата на животната средина е интердисциплинарен систем кој ја изучува и мониторира природата и човековото влијание врз неа.

Меѓународната политика за конзервација мора да го спречи исчезнувањето на малубројните недопрени екосистеми на Земјата, предупредуваат Џејмс Е.М.Ватсон (James E. M. Watson), Џејмс Р.Ален (James R. Allan) и колегите.

Поимот на геолошка разновидност се однесува на варијациите кај карпите, минералите, депозитите и наслаги, геолошките формации и процесите кои нив ги создаваат. Подобреното разбирање на геолошката разновидност ќе ни помогне подобро да управуваме со животната средина и тоа исто така ќе додаде вредност на искуствата во природата.

Текстот е преземен од The Guardian

Научниците за првпат покажаа дека биодиверзитетот е поголем во внатрешноста на заштитените подрачја во споредба со надворешните подрачја. Овие резултати произлегуваат од најновата анализа на биодиверзитетот во терестријалните заштитени подрачја на глобално ниво.

Еколошкото образование или отсуствува или на лош начин се обработува во основното и средното образование во Македонија. На него не треба да се гледа само како наставна единица, тука како процес за кој треба да учиме низ целиот живот.

Одрлживото локално земјоделство е најдобар начин во Македонија да се задоволуваат потребите за храна, без да се влијае врз животната средина.

На територијата на Македонија постојат многу геолошки локалитети кои чекаат на заштита. Геолокалитетите често нe ставаат на туристичката мапа на Европа. Марковите Кули, Лесновскиот кратер и Куклице во Кратово се неколку од најпопуларните геолокалитети во Македонија.

Растечките температури стануваат сè поголема закана за градските подрачја, но обидите за нивно ладење можеби не функционираат онака како што било замислено.

Автор: Хана Хоаг (Hannah Hoag)

Светот е осветлен навечер како никогаш досега, а екологистите прават проценка на штетите од тоа.

Автор: Ејслинг Ирвин (Aisling Irwin)

Имајќи ја предвид сè поголемата загриженост за зголемените емисии во воздухот, расте бројот на родители кои го земаат предвид чистиот воздух како главен фактор во изборот на училиште.

Сите ние мислиме дека дрвјата би требало да се тие кои го забавуваат глобалното затоплување, но сè поголем е бројот на доказите кои упатуваат на тоа дека тие не секогаш се „спасители“ на климата.

Пишува: Габриел Попкин (Gabriel Popkin)

Еколошкиот мониторинг е најпрецизен и единствен начин на кои можеме да добиеме информации за промените во животната средина. Овој метод најмногу недостасува во процесот на решавање на еколошките проблеми во Македонија.

Користењето на еколошките знаења во сите сфери од живеењето е најдобар начин да се справиме со модерните еколошки проблеми кои се повеќе влијаат на секојдневниот живот.

Извор и автори: Nature Sustainability volume 1, pages518–525 (2018)

Растителната исхрана има помал „воден отпечаток“ во споредба со исхраната базирана на место.

Извор и автор: Huw Lewis-Jones, Nature- International journal of science

Хју Луис Џонс (Huw Lewis-Jones) прави осврт на тоа како повторното градење на концептот „природа“ (nature) го промени нашиот однос со неа.

Извор и автор: Nature 559, 5-6 (2018)

Време е научниците да почнат да се справуваат со предизвиците на забрзаната и растечка урбанизација

Доба на изумирање
Биодуверзитет

Светот има две години да најде начин да ѝ помогне на природата да го спречи „тивкиот убиец“ кој е подеднакво опасен како и климатските промени, вели лицето одговорно за биодиверзитет

Проектот Earth BioGenome „Земјин биогеном“ е добредојден напор за секвенционирање на геномите на приближно 1,35 милиони видови.

Најновиот извештај Living Planet „Жива планета“ од Светскиот фонд за природата (WWF) содржи многу песимистички факти: 60% пад на популацијата на диви животни од 1970 година досега, уривање на екосистемите и извесна веројатност дека човечкиот род ќе биде еден од следните видови што ќе изумрат. Во извештајот постојано се нагласува дека човечкиот консумеризам односно потрошувачка е виновна за ова масовно истребување, а новинарите брзо ја засилија пораката. Во насловот на "Гардијан" се вели: „Човештвото збриша 60% од животинското население“, додека БиБиСи објави го објави следниов наслов „Масовна загуба на диви животни и флора, предизвикана од човечката потрошувачка“. Не е изненадувачки фактот што: во извештајот од 148 страници зборот „човештво“ се појавува 14 пати, а „потрошувачка“ дури 54 пати.

Од Мет Мекграт (Matt McGrath) Кореспондент за животна средина

Воздухот што го дишете, водата што ја пиете и храната што ја јадете зависат од биодиверзитетот, кој во моментов е во криза – а ние  сме причината за тоа. Што значи тоа за нашата иднина и како можеме да ја спречиме?

од Дејмиен Керингтон (Damian Carrington) Уредник одговорен за теми за животната средина

Според Обединетите Нации, населението во светот толку вртоглаво ќе расте, што ќе достигне 9 милијарди луѓе до 2050 година, а 70 отсто од луѓето ќе живеат во градовите. Истовремено, ИКТ го проширува својот дострел, со очекување дека до 2020 година ќе бидат поврзани 50 милијарди уреди. Ние сме на работ на Мрежно општество - каде сè што може да има корист од поврзување ќе биде поврзано. Оттаму, постои голем потенцијал ИКТ да биде помагач за одржлив економски, еколошки и социјален развој во градовите.

Според климатскиот извештај, човештвото има краткотрајна можност да ги избегне најлошите последици од климатските промени.

Во нова студија се истражуваат потенцијалните климатски реакции што би можеле на Земјата да предизвикаат грин хаус ефект

Џон Ејбрахам (John Abraham)